Radar Cezasına İtirazda “Bilgi Edinme” Devrimi
Hız ihlali gerekçesiyle kesilen idari para cezalarına karşı hukuk mücadelesi veren sürücüleri yakından ilgilendiren bir gelişme yaşandı. Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), radar cihazlarının kalibrasyon bilgilerine erişimin, sürücüler için Anayasal bir hak olan “Bilgi Edinme Hakkı” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Karamürsel ve Kocaeli genelindeki yollarda radar denetimlerinin sıkılığı bilinirken, bu karar hak arama süreçlerini tamamen değiştirebilir.
Emniyetin “İç Düzen” Gerekçesi Kabul Edilmedi
Süreç, hız ihlali nedeniyle ceza yiyen bir sürücünün, cezaya dayanak olan cihazın teknik bilgilerini ve kalibrasyon belgesini istemesiyle başladı. Emniyet müdürlüğü; cihazın teknik altyapısının “kurum içi işleyişe” dair olduğunu belirterek talebi reddetti ve ancak mahkeme yoluyla bu bilgilere ulaşılabileceğini savundu.
Vatandaşın konuyu KDK’ya taşıması üzerine yapılan incelemede; idarenin tümden ret cevabı vermesi “ölçüsüz bir müdahale” olarak değerlendirildi.
KDK: “Cihaz Doğru Ölçüyor mu, Sürücü Bilmeli”
KDK tarafından yayımlanan emsal kararda şu önemli vurgular yapıldı:
- Hukuka Uygunluk Denetimi: Sürücünün, kendisine kesilen cezanın doğruluğunu denetleyebilmesi için cihazın kalibrasyon bilgilerine (asgari düzeyde) ulaşması şarttır.
- Maskeleme Yöntemi: Kamu güvenliğini ilgilendiren gizli veriler olsa dahi, bu kısımlar maskelenerek belgenin bir örneği vatandaşa verilmelidir.
- Yargı Şartı Hukuka Aykırı: Bilgilerin “sadece yargı mercilerince talep edilebileceği” yönündeki yaklaşım, Anayasal bilgi edinme hakkıyla bağdaşmamaktadır.
İçişleri Bakanlığına Tavsiye Kararı
KDK, radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin başvuru sahibine verilmesi yönünde İçişleri Bakanlığına resmi tavsiye kararı gönderdi. Bu karar, radar cezasına itiraz etmek isteyen ancak cihazın hatalı ölçüm yaptığından şüphelenen sürücüler için emsal niteliği taşıyor.
Yeni Karamürsel olarak hatırlatıyoruz; hız kurallarına uymak can güvenliğiniz için esastır, ancak idari işlemlerin şeffaflığı da hukuk devletinin gereğidir.
